Beschaving is opkomen voor wat kwetsbaar is.
Iedereen heeft recht op hoogwaardige zorg en onderwijs. Waar je bent geboren en hoe dik je portemonnee is moet niet uitmaken.
Iedereen kan op een fatsoenlijk niveau meedoen in de maatschappij. Lid zijn van een sportvereniging, muziekles volgen, activiteiten in de stad en de wijk. Natuur of parkjes op loopafstand om te genieten en te onthaasten.
Internationaal zetten we ons in voor de veiligheid van wiens leven wordt bedreigd door politieke vervolging of oorlog.
Zorgen voor een leefbare planeet voor mens en dier, niet alleen nu, maar ook voor toekomstige generaties.
Dat is beschaving. En dat is wat rechtse politiek structureel de rug toekeert. Rechtse politiek reikt niet verder dan de kortzichtigheid van het individu. What’s in it for me? De markt dicteert. Transactioneel. En vanuit die kortzichtigheid, geholpen door kritiekloze media, kregen migranten de schuld van onze armoedigheid.
De kortzichtigheid heeft Nederland en alle andere landen die cultureel op ons lijken, het afgelopen decennium moreel in de afgrond geduwd. Het leverde ons de smeulende ashopen van Schoof op, waar BBB’ers, VVD’ers en andere uitvoerders van PVV-rancune, nog steeds nieuwe brandjes aansteken. En het hielp Trump voor een tweede keer in het zadel.
Beschaving komt niet vanzelf. Beschaving betekent investeren in je naasten. Een offer maken voor wie minder bedeeld is. Opstaan voor principes en tegen pestkoppen.
Beschaving is de beste route naar een wereld waarin hard werken echt loont, voor iedereen, en niet alleen voor de lucky few met de wieg op de juiste plek, of wie het spel van het winner-takes-all kapitalisme het beste wist te spelen.
Beschaving betekent een vuist maken tegen chantage en manipulatie. Het betekent klip-en-klaar-uitspreken tegen het binnenvallen van een soevereinland als Venezuela, een precedent voor vele nieuwe interventies van militaire grootmachten waarvoor de deur nu is opengezet. Het betekent niet buigen voor Trumps tarieven-dreigementen als hij Groenland wil innemen.
Komen onze rechtse bestuurders wel in actie als de transactionele slachtoffers maar genoeg op hen lijken? Ik vermoed het nog net wel. En dan, wat gaan we daarna doen? Verder op de ingeslagen weg van individuele kortetermijnwinsten en collectieve teloorgang?